Najczęstsze problemy związane z pracą sterowników kotłowych

Wraz z początkiem października i spadkiem temperatury na zewnątrz zazwyczaj zaczynamy intensywniej ogrzewać pomieszczenia w naszym domu. Jeśli jesteśmy posiadaczami kotła grzewczego wyposażonego w inteligentną automatykę, to z pewnością jego praca będzie sprawniejsza i ekonomiczniejsza. W razie wystąpienia niespodziewanej awarii warto jednak wiedzieć, jak określić jej przyczynę i przywrócić prawidłowe działanie sterownika. Na łamach naszego bloga prezentujemy 8 najczęściej spotykanych alarmów oraz usterek związanych z pracą sterowników do kotłów, z którymi możemy mieć do czynienia w okresie grzewczym. Fachowych porad na temat prawdopodobnych przyczyn awarii oraz sposobów ich diagnozowania udziela dział serwisowy firmy TECH Sterowniki.

Podstawowe pojęcia 

Dla zrozumienia najważniejszych kwestii dotyczących obsługi sterowników do kotłów ważna jest znajomość 3 terminów związanych z ich pracą, które definiujemy poniżej.

1. Praca ręczna

Każdy sterownik firmy TECH Sterowniki jest wyposażony w funkcję „praca ręczna” dostępną w menu podstawowym.

Jeżeli jedno z urządzeń podłączonych do sterownika nie działa w trybie pracy automatycznej, podstawową czynnością, którą należy wykonać, jest wejście do menu i próba uruchomienia urządzenia w celu diagnozy. Jeżeli urządzenie działa w trybie pracy ręcznej (np. wentylator), to prawdopodobnie zarówno sterownik, jak i urządzenie są sprawne, a problem tkwi w ustawieniach. Jeżeli nie potrafimy samodzielnie rozwiązać problemu, możemy skorzystać z funkcji „ustawienia fabryczne”, którą opisujemy w następnym punkcie.

2. Ustawienia fabryczne

Każdy sterownik firmy TECH jest wyposażony w funkcję „ustawienia fabryczne”, dostępną w menu podstawowym.

Po zatwierdzeniu funkcji „ustawienia fabryczne” zostają przywrócone wszystkie ustawienia, które zostały zmienione przez użytkownika od momentu załączenia stanu fabrycznego, np. konfiguracje pracy pomp, nastawy pracy podajnika wentylatora itp.

3. Podłączenie urządzenia na „krótko”

Każde urządzenie wykonawcze (np. pompa obiegowa, wentylator, podajnik paliwa), podłączone do urządzenia firmy TECH Sterowniki, jest zasilane napięciem 230 V. Można je załączyć bezpośrednio do gniazdka (np. za pomocą kabla zasilacza komputerowego), w celu sprawdzenia jego działania.

Często spotykane alarmy oraz usterki

Poniżej prezentujemy najczęstsze problemy, z którymi możemy mieć do czynienia w trakcie obsługi sterowników kotłowych. Jakie czynności możemy wykonać samodzielnie, by przywrócić prawidłowe działanie sterownika, a kiedy musimy skorzystać z pomocy serwisu? Dowiecie się z dalszej części artykułu.

1. Czujnik temperatury uszkodzony

Alarm związany z brakiem odczytu informacji z czujnika (czujnik nie musi być uszkodzony).

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• sprawdzić, czy czujnik jest prawidłowo podłączony

   

• jeżeli czujnik jest przedłużany, należy sprawdzić jakość połączenia (zalecane połączenie lutowane),
• sprawdzić, czy przewód nie jest uszkodzony mechanicznie (w szczególności dotyczy to czujnika podajnika, ponieważ często przewód zostaje przetopiony),
• w celu sprawdzenia poprawności działania czujnika można zamienić czujniki miejscami (np. czujnik CWU z czujnikiem podajnika),
• jeżeli istnieje taka możliwość, można sprawdzić oporność czujnika. W temperaturze pokojowej powinna ona wynosić ~ 2k Ω dla czujnika temperatury, a dla czujnika temperatury spalin ~ 1k Ω.

2. Temperatura mosfet za wysoka

Alarm związany z przegrzewaniem układu sterowania wentylatorem.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• mocno zabrudzony wentylator
• uszkodzony wentylator (np. zatarte łożyska)
• kondensator wentylatora stracił swoją pojemność (taki kondensator można wymienić we własnym zakresie)

Jeżeli po wykluczeniu powyższych czynników problem wciąż występuje, wtedy jego przyczyną mogą być uszkodzone elementy w sterowniku. W takiej sytuacji konieczna jest naprawa urządzenia w serwisie.

3. Podajnik zablokowany / błąd hallotronu

Alarm związany z brakiem odczytu sygnału z czujnika hallotronu, który sprawdza pozycję szuflady (tłoka)

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• sprawdzić, czy podajnik i wentylator można załączyć w trybie pracy ręcznej.
• jeżeli nie działa żadne z urządzeń, należy wykonać czynności opisane w pkt 4, czyli: „Nie działa wentylator i podajnik w pracy automatycznej”

Jeżeli nie działa wyłącznie podajnik, to przyczyną awarii może być jedna z trzech poniższych sytuacji:

• podajnik zablokowany mechanicznie – można sprawdzić w trybie pracy ręcznej, czy można go załączyć. Jeżeli silnik nagrzewa się i buczy, to najprawdopodobniej wystąpiła blokada mechaniczna. Zaleca się kontakt z fachowcami z punktu serwisowego kotła.
• uszkodzony silnik motoreduktora – jeżeli silnik w pracy ręcznej nie wydaje żadnych odgłosów to można go podłączyć w celu sprawdzenia „na krótko”.
• przestawiony czujnik hallotronu – prawidłowe ustawienie czujnika przedstawia poniższe zdjęcie.

4. Nie działa wentylator i podajnik w trybie pracy automatycznej

Jeśli nie działa zarówno wentylator, jak i podajnik w trybie pracy automatycznej, to w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy urządzenia można załączyć w trybie pracy ręcznej.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• rozwarty termik – każde urządzenie firmy TECH Sterowniki jest wyposażone w termik bimetaliczny, który w zależności od typu sterownika wyłącza podajnik i wentylator w temperaturze 85–95°C. Po obniżeniu temperatury o kilka stopni urządzenia powinny zacząć działać.
• uszkodzony lub źle podpięty termik – należy sprawdzić, czy termik jest podłączony prawidłowo (informacja może być zawarta w DTR sterownika lub kotła). Gdy upewnimy się, że termik jest właściwie podłączony, możemy sprawdzić poprawność działania, robiąc w jego miejsce zworkę.

Jeżeli po podłączeniu zworki uda się uruchomić podajnik i nadmuch, należy wymienić termik na nowy.

5. Nie działa wentylator w pracy automatycznej – podajnik działa

Wentylator nie załącza się w trybie pracy automatycznej.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• należy sprawdzić w menu „praca ręczna”, czy można uruchomić wentylator,
• jeśli wentylator działa poprawnie, to przyczyną nieprawidłowości w działaniu jest jedno z ustawień, np. załączony regulator pokojowy.

Jeżeli wentylator w pracy ręcznej nie działa, to przyczyną może być:

• uszkodzony wentylator – można urządzenie podłączyć „na krótko”
• wybity termik STB – jeżeli kocioł jest zamontowany w układzie zamkniętym, to może posiadać termik STB, który działa jako dodatkowe zabezpieczenie i wyłącza wentylator w temperaturze 85–95°C. W zależności od modelu kotła zabezpieczenie należy zresetować ręcznie.

6. Nie działa pompa CO

Sterownik nie załącza pompy obiegowej CO.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• należy sprawdzić w menu praca ręczna, czy można załączyć pompę CO.

Jeżeli pompa działa poprawnie to prawdopodobną przyczyną usterki jest jedno z ustawień np.:

• niewłaściwy tryb pracy pomp (załączony tryb letni),
• załączony regulator pokojowy,
• nie został osiągnięty próg załączania pompy na czujniku CO (należy sprawdzić informacje znajdujące się w instrukcji obsługi sterownika).

Jeżeli nie mamy pewności, czy konfiguracja jest prawidłowa możemy przywrócić urządzeniu ustawienia fabryczne.

Jeżeli pompa w pracy ręcznej nie działa, przyczyną może być:

• uszkodzona pompa – należy wymienić lub naprawić pompę,
• uszkodzony sterownik – należy skontaktować się z serwisem firmy TECH Sterowniki.

7. Pompa CWU w trybie letnim się nie wyłącza

Pompa w trybie letnim domyślnie jest włączona na stałe i nie wyłącza się mimo osiągnięcia zadanej temperatury CWU. Zapobiega to przegrzewaniu się kotła w tym trybie.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• zmienić ustawienie „POMPA CWU LATO” na „wyłącz” (jeżeli chcemy, aby pompa w trybie letnim wyłączała się zgodnie z zadaną CWU). Takie ustawienie jest dostępne w menu „Serwis”.

8. Nie działa pompa CWU

Sterownik nie załącza pompy CWU.

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:

• należy sprawdzić w menu praca ręczna, czy można załączyć pompę CWU.

Jeśli pompa działa poprawnie, prawdopodobną przyczyną awarii jest jedno z ustawień np.:

• niewłaściwy tryb pracy pomp (załączony tryb ogrzewanie domu),
• temperatura CO jest niższa niż aktualna CWU,
• nie został osiągnięty próg załączania pompy na czujniku CO (należy sprawdzić instrukcję obsługi sterownika).

Jeżeli nie mamy pewności, czy konfiguracja jest prawidłowa, to możemy przywrócić urządzeniu ustawienia fabryczne.

Jak mówi kierownik serwisu p. Zbigniew Mitoraj:

Użytkownicy naszych sterowników popełniają dwa podstawowe błędy.Po pierwsze, w okresie gdy nie używają kotła zapominają o wypięciu wtyczki zasilającej z sieci elektrycznej – w tym okresie jest najwięcej wyładowań atmosferycznych, które mogą uszkadzać nasze urządzenia. Po drugie zbyt późno wykonują przeglądy przed sezonem grzewczym.

To często prowadzi do awarii. Czasami problemy są na tyle poważne, że jedynie osoba, która ma odpowiednią wiedzę i doświadczenie, może je rozwiązać. Innym razem wystarczy zmienić konkretne parametry pracy sterownika kotłowego czy przywrócić ustawienie fabryczne, by urządzenie zaczęło działać prawidłowo.

Przeczytaj także: W czym może Ci pomóc dział serwisowy firmy TECH Sterowniki

Jak i kiedy zgłaszać usterki?

Problemy związane z pracą urządzeń firmy TECH Sterowniki można zgłaszać zarówno w okresie trwania gwarancji, jak i po jej zakończeniu. Zgłoszenia serwisowe są przyjmowane od poniedziałku do piątku w godzinach od 7 do 16 (od kwietnia do sierpnia), a od września do marca od 7 do 20 w dni robocze oraz od 9 do 12 w sobotę. Odpowiedzi na pytania związane z działaniem lub serwisem urządzeń firmy TECH Sterowniki można uzyskać:

• kontaktując się z pracownikami serwisu telefonicznie, pod numerem telefonu: +48 33 875 93 80,
• wysyłając wiadomość za pomocą formularza kontaktowego znajdującego się na stronie: https://www.techsterowniki.pl/serwis/kontakt-serwis
• wysyłając wiadomość bezpośrednio na adres mailowy: serwis@techsterowniki.pl.

9. Jak zresetować sterownik pieca?

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Reset sterownika przywraca ustawienia fabryczne i często pozwala rozwiązać problem wynikający z błędnej konfiguracji. W większości modeli sterowników reset można wykonać w menu ustawień, wybierając opcję „Ustawienia fabryczne”. Po zatwierdzeniu wszystkie parametry zostaną przywrócone do wartości początkowych. Warto wcześniej zapisać indywidualne ustawienia, jeśli były modyfikowane.
 
W prostszych przypadkach można spróbować odłączyć sterownik od zasilania na kilkanaście sekund – taki restart nie przywraca ustawień fabrycznych, ale może rozwiązać chwilowe błędy systemowe (np. zawieszenie ekranu, brak reakcji na przyciski).

10. Rozwarty termik – co zrobić?

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Termik to zabezpieczenie temperaturowe, które przerywa pracę podajnika i wentylatora w przypadku przekroczenia dopuszczalnej temperatury (zazwyczaj 85-95°C). Jeśli termik jest rozwarty, sterownik zablokuje uruchomienie niektórych funkcji. Po ostygnięciu kotła termik powinien powrócić do pozycji zwartej i urządzenie wznowi pracę.
 
Jeśli tak się nie stanie, należy sprawdzić poprawność podłączenia termika, jego stan techniczny oraz – w celach diagnostycznych – można na krótko zastosować zworkę w jego miejsce. 
 
Trwałe pominięcie termika jest niebezpieczne i stanowczo odradzane. W razie wątpliwości należy skontaktować się z serwisem TECH Sterowniki.

11. Sterownik pieca – nie działa wyświetlacz

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Brak działania wyświetlacza może oznaczać problemy z zasilaniem, uszkodzenie elektroniki lub samego modułu wyświetlacza.

Należy sprawdzić, czy do urządzenia dochodzi napięcie, czy bezpiecznik jest sprawny oraz czy sterownik nie został narażony na wilgoć lub uszkodzenia mechaniczne.
 
Jeśli pozostałe funkcje działają (np. praca pomp w trybie ręcznym), przyczyną może być awaria samego wyświetlacza. W przeciwnym razie problem może leżeć głębiej – np. w uszkodzeniu płyty głównej.

12. Sterownik pieca nie włącza się

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Całkowity brak reakcji sterownika zwykle świadczy o problemie z zasilaniem lub o poważniejszym uszkodzeniu elektroniki. Należy sprawdzić obecność napięcia w gnieździe zasilającym, stan przewodu zasilającego i bezpieczników.
 
Jeśli wszystko jest w porządku, a urządzenie nadal nie działa, możliwe jest uszkodzenie płyty głównej lub innego kluczowego komponentu. Warto też upewnić się, czy nie zadziałał termik, który mógł odciąć zasilanie niektórych funkcji sterownika.

13. Sterownik pieca piszczy

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Piszczenie sterownika to zazwyczaj sygnał alarmowy – może informować o błędzie czujnika, przegrzaniu, zablokowanym podajniku lub innym problemie wymagającym uwagi.
 
W pierwszej kolejności należy odczytać komunikat na ekranie i sprawdzić listę aktywnych alarmów w menu urządzenia. W niektórych przypadkach dźwięk może pochodzić z przekaźników lub zasilacza – szczególnie jeśli są przeciążone lub uszkodzone.
 
Stałe, nieprzerwane piszczenie wymaga szybkiej diagnozy, by zapobiec dalszym uszkodzeniom systemu.

14. Sterownik nie wyłącza pompy CO

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Jeśli pompa CO pracuje nieustannie, mimo osiągnięcia zadanej temperatury, najczęściej problem leży w ustawieniach sterownika. Należy sprawdzić, czy nie jest aktywny tryb letni, który może wymuszać stałą pracę pomp.
 
Kolejnym krokiem jest weryfikacja ustawień histerezy – zbyt niska wartość może powodować, że pompa nie spełnia warunku wyłączenia. Należy również sprawdzić czujnik temperatury CO, stan jego przewodów oraz to, czy regulator pokojowy nie wymusza ciągłej pracy pompy mimo braku zapotrzebowania na ciepło.

15. Regulator pokojowy nie wyłącza pieca

Możliwe przyczyny i sposoby diagnozy:
Gdy piec nie reaguje na sygnał z regulatora pokojowego, należy sprawdzić poprawność podłączenia oraz konfigurację obu urządzeń.

Niektóre sterowniki mogą być ustawione w tryb sterowania niezależnego (np. pogodowego), w którym sygnał z regulatora pokojowego jest ignorowany.
 
Konieczne jest również upewnienie się, że regulator pokojowy działa prawidłowo – ma zasilanie (np. baterie), nie jest uszkodzony i prawidłowo przesyła sygnał. Warto też sprawdzić ustawienia temperatury zadanej oraz histerezy – ich błędna konfiguracja może uniemożliwiać prawidłowe działanie całego układu.

Znaczenie poprawnego montażu i serwisu urządzeń

Nowoczesne sterowniki kotłów to zaawansowane urządzenia, współpracujące z czujnikami, siłownikami, pompami i innymi elementami systemu grzewczego. Ich prawidłowe działanie zależy nie tylko od konfiguracji, ale także od poprawnego montażu oraz regularnych przeglądów technicznych.
 
Szczególną uwagę warto zwracać na czystość czujników, stan przewodów i szczelność połączeń. Zaniedbania mogą prowadzić do błędnych odczytów i zakłóceń pracy całego układu.
 
Równie istotna jest aktualizacja oprogramowania sterowników – nowe wersje oprogramowania poprawiają stabilność, funkcjonalność i bezpieczeństwo urządzeń.

W przypadku trudnych do usunięcia usterek lub powracających problemów technicznych, rekomendowany jest kontakt z serwisem urządzeń firmy TECH Sterowniki.