Uchwały antysmogowe w Polsce – co, gdzie i kiedy?

Prawo   |   TECH   |   06.10.2017


Sezon grzewczy coraz bliżej, a razem z nim powróci także temat smogu. Z danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wynika, że w powietrze w Polsce jest najgorsze w Europie pod względem średniorocznego zapylenia i zawartości benzo(a)pirenu. Stopniowo wprowadzane obostrzenia dotyczące jakości paliwa oraz pracy kotłów, pieców i kominków mają tę sytuację poprawić. Na terenie województwa małopolskiego oraz śląskiego uchwały antysmogowe już weszły w życie, w innych województwach trwają konsultacje na ten temat.

Małopolska pierwszym województwem z uchwałą antysmogową

23 stycznia 2017 roku Sejmik Małopolski jednogłośnie przyjął uchwałę antysmogową. Tym samym Małopolska stała się pierwszym województwem w kraju, w którym wszedł w życie dokument mający na celu systemową walkę ze smogiem. Od 1 lipca uchwała obowiązuje w całej Małopolsce. Zgodnie z przepisami stare kotły grzewcze trzeba wymienić na nowe do 1 stycznia 2023 roku. Wyjątek stanowią piece klasy 3 oraz 4, które weszły w 10-letni okres przejściowy. W nowo powstałych domach można montować wyłącznie piece na paliwa stałe, które spełniają najwyższe standardy emisyjne, zgodne z Ekoprojektem. Osoby, które posiadają kotły klasy 5, mogą z nich korzystać bezterminowo. Dodatkowo końcem 2026 wchodzi w życie wymóg montażu tylko tych kominków, które osiągną sprawność na poziomie minimum 80%. Nie trzeba będzie jednak wymieniać kominków już zamontowanych. Aby spełniały normy sprawności wystarczy, że zostaną one doposażone w specjalne urządzenia: elektrofiltry. Zabronione jest korzystanie z paliw niskiej jakości takich jak muły i floty węglowe, które powstają w procesie uszlachetnienia węgla kamiennego oraz drewna, którego wilgotność przekracza 20%. Ich spalanie powoduje dużą emisję zanieczyszczeń, przede wszystkim pyłu. Ponadto muły i floty zawierają dużo wody. To również pogarsza warunki spalania, a co za tym idzie, zwiększa emisję zanieczyszczeń do powietrza.

 

Przeczytaj także: Montaż elektrofiltrów – nowoczesny sposób na ograniczenie emisji pyłów

Co dalej z Krakowem?

Wprowadzone przepisy uchwały antysmogowej dla Małopolski nie dotyczą Krakowa. Osobną uchwałę w sprawie miasta sejmik województwa przyjął w styczniu 2016 roku. Ustawa ta wejdzie w życie 1 września 2019 roku. Wprowadza całkowity zakaz palenia węglem oraz drewnem w kotłach, piecach i kominkach. Do tego czasu w Krakowie obowiązuje tzw. uchwała „przejściowa”, która zakazuje wykorzystywania niskiej jakości węgla do ogrzewania domów i mieszkań.

Śląsk idzie w ślady Małopolski

Sejmik województwa śląskiego przyjął własną uchwałę antysmogową w piątek, 7 kwietnia. To druga uchwała antysmogowa w kraju, obowiązująca na poziomie regionalnym. Uchwała wprowadza specjalną normę emisyjną dla kotłów, pieców i kominków. Usunięto z niej pierwotny zapis dotyczący przymusowego przyłączania budynków do sieci ciepłowniczej i gazowej. Drewno i węgiel wciąż można spalać w najczystszych kotłach zasypowych dolnego spalania i zgazowujących 5 klasy.

 

Uchwała na Śląsku weszła w życie 1 września 2017 roku. Od tego dnia obowiązuje całkowity zakaz spalania w piecach węgla brunatnego, mułu, flotu oraz mokrego drewna. Nowe kotły muszą spełniać standard emisyjny minimum 5 klasy, a kominki wymogi Ekoprojektu. Ustalono cztery daty graniczne wymiany kotłów w zależności od czasu ich użytkowania:

  • do końca 2021 roku należy wymienić ponad 10-letnie kotły, które nie spełniają żadnych norm emisji lub nie mają tabliczek znamionowych;
  • do końca 2023 roku trzeba wymienić na nowe 5/10-letnie kotły nie spełniające żadnych norm emisji;
  • do końca 2025 roku do wymiany pójdą kotły 5-letnie lub nowsze, które nie spełniają żadnych norm emisyjnych
  • do końca 2027 roku trzeba wymienić na nowe kotły 3 i 4 klasy.

Kominki niespełniające wymogów Ekoprojektu trzeba wymienić na Śląsku do końca 2022 roku, chyba że, ich sprawność będzie utrzymana na poziomie 80% lub zostaną doposażone w urządzenia pozwalające zredukować emisję pyłów (elektrofiltry).

 

Szczegółowe informacje na temat uchwały antysmogowej na Śląsku można znaleźć na stronie: http://powietrze.slaskie.pl/content/uchwala-sejmiku-nr-v3612017

Mazowsze przygotowuje swoją ustawę antysmogową

Trwają prace nad wprowadzeniem uchwały ograniczającej szkodliwy wpływ na jakość powietrza na Mazowszu. Wiosną Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego przedstawił projekt wprowadzenia ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których spalany jest opał. 20 lipca br. rozpoczęły się konsultacje społeczne. Uwagi i wnioski można było składać do 18 sierpnia. Sejmik województwa mazowieckiego zamierza podjąć uchwałę jeszcze w tym roku, a dokładniej ma ona obowiązywać od 1 listopada 2017 roku. Zgodnie z założeniami:

  • kotły, które nie spełnią wymogów w zakresie sprawności cieplnej i emisji zanieczyszczeń zdefiniowanych dla klasy 3, 4 lub 5 będą mogły być eksploatowane do 31 grudnia 2022 roku.
  • kotły, które spełniają wymagania w zakresie sprawności określonych dla klasy 3 lub 4 będą mogły pracować do 31 grudnia 2027 roku.
  • kominki, piece i nagrzewnice można będzie eksploatować do 31 grudnia 2022 roku, chyba że zostaną one wyposażone w urządzenia zapewniające redukcję emisji pyłu.

 

Na Mazowszu będzie obowiązywał zakaz spalania:

  • mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem
  • węgla brunatnego oraz jego pochodnych
  • paliw, w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu 0-3 mm wynosi poniżej 15%
  • paliw zawierających biomasę o wilgotności powyżej 20%.

 

Dodatkowo uchwała ma wprowadzić techniczne rozwiązanie dotyczące kotłów, w których spalane są paliwa. Do eksploatacji mają zostać dopuszczone tylko te instalacje, w których możliwe jest automatyczne podawanie paliwa (z wyjątkiem instalacji zgazowujących paliwo). Możliwa będzie eksploatacja instalacji dostarczających ciepło pod warunkiem, że nie ma technicznych lub ekonomicznych możliwości podłączenia obiektu budowlanego do centralnej sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej. Ograniczenia oraz zakazy mają obowiązywać przez cały rok.

Konsultacje na Dolnym Śląsku

Na Dolnym Śląsku powstały trzy różne projekty uchwały antysmogowej: dla Wrocławia, dla miejscowości uzdrowiskowych oraz dla pozostałego obszaru województwa dolnośląskiego. W projekcie pojawiły się informacje o:

  • wyeliminowaniu spalania paliw złej jakości,
  • ograniczeniu powstawania nowych źródeł emisji,
  • wymianie pieców na niskoemisyjne lub spełniające wymogi klasy 5 pod względem
  • granicznych wartości emisji zanieczyszczeń,
  • zakazie palenia paliwami stałymi, m.in. węglem we Wrocławiu.

W listopadzie ma zostać podjęta decyzja o ostatecznym kształcie uchwały. Trwają starania o przygotowanie systemowego wsparcia dla mieszkańców, którzy w przyszłości będą chcieli lub będą musieli wymienić stare piece na nowsze.

 

Pierwsze ograniczenia mają wejść w życie 1 stycznia 2018 roku. Do 30 września 2017 roku trwały konsultacje społeczne proponowanych projektów uchwał. Z dniem wprowadzenia ograniczeń obowiązywać będzie zakaz stosowania węgla brunatnego oraz paliw stałych, które są produkowane z wykorzystaniem tego węgla, mułów węglowych i flotokoncentratów węglowych oraz biomasy stałej o wilgotności powyżej 20%. Zgodnie z ustaleniami: Dla Wrocławia oraz uzdrowisk w granicach stref A, B i C ochrony uzdrowiskowej:

  • od 1 lipca 2018 obowiązywać będzie zakaz pracy kotłów, pieców oraz kominków na paliwo stałe. Dopuszczalne będzie spalanie gazu lub lekkiego oleju opałowego. Instalacje użytkowane i zainstalowane przed 1 lipca 2018 roku będą mogły pracować.
  • od 1 stycznia 2024 roku obowiązywać będzie zakaz stosowania paliw stałych we wszystkich instalacjach. Dozwolone będzie spalanie tylko gazu oraz lekkiego oleju opałowego.

 

Dla pozostałej części Dolnego Śląska:

  • od 1 stycznia 2018 roku nowe kotły, piece oraz kominki muszą spełniać wymagania emisyjne dla cząstek stałych ( nie więcej niż 40 mg/m3);
  • od 1 stycznia 2024 roku wprowadzony będzie zakaz użytkowania instalacji pozaklasowych, które nie spełnią wymagań w zakresie minimalnych standardów emisyjnych pyłu według normy: PN-EN 303-5:2012;
  • od 1 stycznia 2028 roku – nie będzie można użytkować instalacji, które nie spełnią wymagań emisyjności pyłu minimum dla klasy 5. Wymagania dla ekoprojektu są ostrzejsze niż dla klasy 5, stąd urządzenia spełniające standardy Ekoprojektu mogą być użytkowane bezterminowo.

 

Źródło: https://www.irt.wroc.pl/aktualnosci/download/file_id/756/doc_id/452.html

Uchwały antysmogowe w łódzkim, opolskim, wielkopolskim

Do walki o lepszą jakość powietrza przystąpiły również inne województwa. 25 lipca 2017 roku Zarząd Województwa Łódzkiego przyjął projekt uchwały antysmogowej. Do 23 sierpnia 2017 roku mieszkańcy mogli składać wnioski oraz uwagi do projektu uchwały. Przewodniczący Sejmiku Łódzkiego chce, by ostateczny kształt uchwały został przyjęty jeszcze w październiku tego roku. Zgodnie z projektem wprowadzony zostanie zakaz stosowania paliw najgorszej jakości (planowo od 1 września 2018 roku). Kolejne obostrzenia będą wprowadzane systematycznie do 2035 roku.

 

Z kolei 26 września w województwie opolskim radni sejmiku przyjęli uchwałę antysmogową. Uchwała ma wejść w życie 1 listopada 2017 roku, a przepisy będą obowiązywać od maja 2018 roku. W myśl uchwały przestarzałe kotły mają być wymienione na nowe do 2028 roku. Duże szanse na podjęcie uchwały antysmogowej są również w województwie wielkopolskim. Projekt dokumentu ma być gotowy końcem roku, a uchwalony początkiem 2018 roku. Zastępca prezydenta Poznania zapowiedział, że będzie obowiązywał zakaz palenia paliwami stałymi po 2032 roku z wyjątkiem kotłów 5 klasy. Poznań chce, by uchwała antysmogowa została przyjęta jeszcze w 2017 roku, a na lata 2018 -2019 postuluje się ograniczenie niektórych rodzajów paliw stałych (muł, flot, miał).

Petycje w województwie lubelskim i lubuskim

W województwie lubelskim mieszkańcy domagają się przyjęcia uchwały antysmogowej dla Lublina. W tej sprawie została nawet złożona specjalna petycja. Jej autorzy chcą, by ustalone zostały określone normy jakości dla paliw. Wprowadzenie uchwały wiązałoby się z wymianą przestarzałych pieców na nowe oraz spalaniem w nim wyższej jakości paliwa. Do podpisywania petycji przez mieszkańców nawoływał m.in. Krzysztof Gorczyca z Towarzystwa dla Natury oraz Człowieka.

 

Także mieszkańcy lubuskiego domagają się, by w ich regionie podjąć walkę ze smogiem. Chcą, by sejmik województwa jak najszybciej przygotował uchwałę antysmogową. Petycje w tej sprawie zostały złożone w Żarach, Żaganiu oraz Urzędzie Marszałkowskim w Zielonej Górze. Z kolei w województwie podkarpackim do Urzędu Marszałkowskiego zostało skierowane zapytanie o postępy w pracach nad projektem uchwały antysmogowej. W odpowiedzi z 16 sierpnia 2017 roku marszałek województwa podkarpackiego poinformował, że powołany został zespół roboczy do opracowania treści uchwały antysmogowej. Analizie jest poddawany wstępny projekt uchwały. Konsultacje społeczne są zaplanowane na jesień bieżącego roku.

 

W planach jest także uchwała antysmogowa dla Gdańska, o czym poinformował wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak. Największym wyzwaniem będzie przygotowanie programu osłonowego dotyczącego dofinansowania wymiany pieców. Najważniejsze informacje na temat już obowiązujących oraz będących w przygotowaniu uchwał antysmogowych przedstawia poniższa grafika.

Przegląd uchwał antysmogowych w Polsce, czyli gdzie nie można już palić węglem

Kontrole z urzędów

Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast oraz upoważnieni przez nich pracownicy będą sprawdzać, czy mieszkańcy dopasowali swoją instalację grzewczą do nowych przepisów. Uprawnienia do przeprowadzania kontroli będzie miała również policja, a w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. W czasie kontroli użytkownik kotła, pieca czy kominka powinien przedstawić kontrolerom dokumenty potwierdzające, że spełnia on wymogi określone w uchwale antysmogowej. Takim dokumentem może być np. instrukcja użytkowania urządzenia czy wyniki badań z emisji urządzenia. Osobom, które nie będą przestrzegać przepisów uchwały antysmogowej, grozi grzywna w wysokości do 5 tys. zł.

Uchwały antysmogowe – w trosce o czyste powietrze

Uchwała antysmogowa to kluczowy dokument wskazujący priorytety danego regionu w walce z groźnymi dla zdrowia zanieczyszczeniami powietrza. Zakazuje stosowanie najbardziej szkodliwych dla środowiska paliw oraz stopniową wymianę przestarzałych instalacji grzewczych. Wszystkie te działania mają na celu poprawę jakości powietrza w regionie, a co za tym idzie poprawy stanu zdrowia i jakości życia mieszkańców. To ważne, ponieważ pyły zawieszone z niesionymi zanieczyszczeniami mogą się przyczynić do: chorób układu oddechowego, krwionośnego, nerwowego oraz rozrodczego. Przepisy uchwały antysmogowej będą dotyczyć użytkowników instalacji grzewczych (kotłów, pieców oraz kominków) z pominięciem osób, które korzystają z ekologicznych źródeł ogrzewania. Przepisy te odnoszą się także do kotłów montowanych w szkołach czy urzędach.

PODOBAŁ CI SIĘ TEN ARTYKUŁ?


Więcej tego typu treści możesz otrzymywać jako pierwszy, wystarczy zapisać się do newslettera!



Twój komentarz



Komentarze

Brak komentarzy

Zamów newsletter!

Zgadzam się z regulaminem newslettera

Email marketing powered by FreshMail

Szanujemy Twoją prywatność. W każdej chwili będziesz mógł zrezygnować z dalszego otrzymywania wiadomości. Zapisując się do newslettera akceptujesz Regulamin

Jeśli chcesz otrzymywać praktyczne porady, najświeższe informacje o naszych produktach oraz ważnych wydarzeniach z życia firmy to zapisz się do newslettera. Nie spamujemy – wysyłamy tylko wartościowe treści.